ในวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2555 ที่ผ่านมาสำนักงานสาธารณสุขอำเภอบุ่งคล้า ร่วมกับชมรมสาธารณสุขอำเภอบุ่งคล้า หนึ่งในภาคีเครือข่ายที่เข้าร่วม “มหกรรมรณรงค์ควบคุมโรคเลปโตสไปโรซีส จังหวัดบึงกาฬ ประจำปี 2555″
พอสรุปภาพรวมของงานดังกล่าวพอสังเขป ดังต่อไปนี้
หลังจากที่ภาคเช้าผู้มีส่วนร่วมในการพัฒนา และยกระดับงานควบคุมโรคเลปโตสไปโรซีส (โรคฉี่หนู) ได้ตระเตรียมนิทรรศการของตนอย่างแข็งขันแล้ว…ก็ถึงเวลาเปิดฉากมหกรรมฯ อย่างเป็นทางการ โดย ดร.นายแพทย์ณรงค์ วงศ์บา ผอ.สคร.6 ขอนแก่น ให้เกียรติเดินทางเป็นประธาน
ก่อนส่งมอบภารกิจกองทุนรองเท้าบูทสู่ภาคี (งบเริ่มต้น 100,000 บาท) พร้อมมอบนโยบายในการป้องกันควบคุมโรคฯ ตามลำดับ
การมีส่วนร่วมของเครือข่าย อาทิ อสม.ดีเด่น ระดับจังหวัด 10 สาขา ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการกำจัดหนู นิทรรศการต่างๆ มากมายได้เรียงราย พร้อมกับความกระตือรือร้นของผู้เข้่าร่วม ถือเป็นภาพแรกแห่งการก้าวเดินไปสู่ความสำเร็จที่สำคัญ
ตัวอย่างบางส่วนของนิทรรศการความรู้เรื่องการป้องกันควบคุมโรคเลปโตสไปโรซีส
นอกจากการบรรยายพิเศษเรื่องการวินิจฉัยดูแลเบื้องต้น และการส่งต่อผู้ป่วยโรคเลปโตสไปโรซีส (โดยนายแพทย์เอนก หล้าเพชร อายุรแพทย์โรงพยาบาลบึงกาฬ) การเฝ้าระวังและการป้องกันควบคุมโรคเลปโตสไปโรซีส การวิเคราะห์ทางระบาดวิทยา (โดยกลุ่มงานควบคุมโรค สสจ.บึงกาฬ) และแนวทางการควบคุม กำจัดหนูพาหะนำโรคเลปโตสไปโรซีส (โดย วิทยากรจากสำนักงานเกษตรจังหวัดบึงกาฬ) แล้ว ยังมีอีกหน่วยงานที่เข้ามามีส่วนร่วมในการสนับสนุนด้านนวตกรรม นั่นคือ ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์จังหวัดอุดรธานี…
ทิศทางการเบนเข็มจากผู้บริหาร การสานใจของทีมงานทุกภาคส่วน ตลอดจนภาคีสุขภาพต่างๆ ในพื้นที่จังหวัดบึงกาฬ และใกล้เคียง เชื่อเหลือเกินว่าความสำเร็จในการดำเนินงาน โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือการมีสุขภาวะของประชาชนนั้นคงอยู่แค่เอื้อมมือเท่านั้น….
ทิ้งท้ายกับเนื้อหาสาระเล็กน้อยเกี่ยวกับเรื่อง โรคฉี่หนู ดังนี้
โรคไข้ฉี่หนู หรือ โรคเลปโตสไปโรซีส เป็นโรคติดต่อจากสัตว์มาสู่คน โดยเชื้อจะออกมากับเยี่ยวของสัตว์ เช่น หนู วัว ควาย แพะ แกะ สุนัข แล้วปนเปื้อนในแหล่งน้ำ ลำคลอง พื้นที่ที่มีน้ำขัง หรือพื้นที่เฉอะแฉะ ผู้ที่เสี่ยงต่อการเป็นโรคได้แก่ ผู้ที่ลุยน้ำหรือแช่น้ำนานๆ เดินลุยน้ำท่วมขัง คนงานบ่อปลา ชาวสวน ชาวนา คนงานขุดลอกท่อระบายน้ำ
การติดต่อ
เชื้อโรคไข้ฉี่หนูในสิ่งแวดล้อมจะเข้าสู่ร่างกายได้โดยการไชเข้าทางบาดแผล หรือ เข้าทางเยื่อบุอ่อนๆ เช่น ง่ามมือ ง่ามเท้า เยื่อบุตา ขณะที่แช่น้ำ หรือรับประทานอาหาร หรือน้ำที่ปนเืปื้อนเชื้อโรคไข้ฉี่หนู
อาการ และอาการแสดง
มักเริ่มมีอาการหลังได้รับเชื้อ 2-10 วัน
- โดยมีไข้สูง ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะน่องและโคนขา ต่อมาอาจมีเยื่อบุตาแดง เจ็บคอ เบื่ออาหาร ท้องเดินได้
- หากมีอาการที่กล่าวมาหลังจากแช่น้ำย่ำโคลนมา 2-26 วัน (เฉลี่ย 10 วัน) ควรนึกถึงโรคนี้ ที่สำคัญไม่ควรซื้อยามากินเอง ต้องรีบพบแพทย์ที่โรงพยาบาลใกล้บ้านทันที
- ถ้าไม่รีบรักษา บางรายอาจมีจุดเลือดออกตามผิวหนัง ไอมีเลือดปน หรือตัวเหลือง ปัสสาวะได้น้อย ซึม สับสน เนื่องจากเยื่อหุ้มสมองอักเสบ อาจมีกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ทำให้เสียชีวิตได้
การป้องกัน
- หลีกเลี่ยงการแช่น้ำ ย่ำโคลนนานๆ เมื่อขึ้นจากน้ำแล้ว ต้องรีบอาบน้ำชำระร่างกายให้สะอาด
- ควรสวมรองเท้า หรือรองเท้าบูทที่เหมาะสมสามารถป้องกันได้ หากต้องลุยน้ำย่ำโคลน เดินบนพื้นที่แฉะ หากมีบาดแผล ควรระมัดระวังเป็นพิเศษ
- ดูแลที่พักให้สะอาด และเก็บอาหารในภาชนะที่มิดชิด
- เก็บกวาดขยะใส่ถุงพลาสติกมัดปากถุงให้แน่น ไม่ให้เป็นแหล่งอาหารของหนู
- ดูแลที่พักให้สะอาดไม่ให้เป็นที่อาศัยของหนู
- หากมีไข้สูง ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะน่องและโคนขา ไม่ควรซื้อยามากินเอง ควรรีบพบแพทย์ที่โรงพยาบาลใกล้บ้านทันที
เขียน และเรียบเรียง โดย : สุกรรณ มะลิต้น นักวิชาการสาธารณสุขปฏิบัติการ
